layout-wrota-lipiec2014-tlo

layout-wrota-lipiec2014-przestrzen

mowiaca przegladarka    slabowidzacy   epuap

 

wrotapodkarpackie.pl

layout-wrota-lipiec2014-tlo-wrota-glowna

layout-wrota-lipiec2014-tlo-przedmiot-puste

Wysock

 

Ogród trzech Marii

Cieniste kasztany, lipy wyniosłe, osobliwie wytrwałe dęby,
ręką Sobieskiego sadzone, jego zwycięstwa,
czasy zwycięskie i szczęśliwe chwile Polski przypominacie
1833

Napis na obelisku wzniesionym z okazji rocznicy odsieczy wiedeńskiej


Ogród w Wysocku związany jest z mecenatem króla Jana III Sobieskiego, w którym, wedle przekazów, król osobiście sadził drzewa. Majątek należał do dóbr dożywotnich Marii Kazimiery de la Grange D’Arquien wdowy po Janie Zamoyskim, a następnie królewskiej żony. Jak podaje tradycja, królowa Marysieńka wzniosła drewniany pałac i urządziła pierwszy ogród przy pomocy tureckich jeńców. Zapewne pamiątką tego wydarzenia jest zachowana Mogiła Turczyna wiernego sługi Alego. [...] W latach 1724–34 księżna Maria z Sieniawskich Czartoryska wzniosła, wedle projektu Giovaniego Spazzia, nowy murowany pałac, a ogród założony przez królową rozszerzyła i upiększyła. Charakter tego ogrodu zachował się jeszcze do lat 20. XIX wieku, kiedy to Julian Ursyn Niemcewicz, odbywający podróż po ziemiach polskich taki pozostawił opis: „Wysock, klucz dziewiętnaście wsi składający, dziś własność księżnej Imć z Czartoryskich Wirtemberskiej, sławny jest pięknemi ogrodami swoimi. Ogrody te założone jeszcze za króla Jana III, zupełnie są w guście francuskim. Długie z drzew ogromnych szpalery, piramidy z świerków i cedrów, podwójne oranżerie, mnóstwo owoców i kwiatów użyczają przychodzącemu cienia i mile zachwycają oczy jego […]. W ogrodzie jest szpaler z dębów, niezawodnie przez króla Jana sadzony. Drzewa te niezmiernej są wyniosłości: grubość ich nie jest w proporcji, co dowodzi, że dęby i w sto pięćdziesiąt lat nie dochodzą jeszcze swej pory i w tym dopiero wieku grubieć zaczynają. Niemniej interesującym dla Polaka jest Lipnik, przez oswobodziciela Wiednia, gdy jeszcze był hetmanem, zasadzony. Jest to krąg kilkaset kroków obwodu mający. Tam (jak ustne uczy podanie) król Jan, siedzący pod cieniem, przypatrywał się turniejom i igrzyskom rycerskim, które giermkowie i dworzanie jego wyprawiali”.

Kolejna właścicielka pieczołowicie dbała o założenie ogrodowe. Tak wspominał ją Maciej Stęczyński: „Jeszcze później dostała się ta majętność w posiadanie Marii z Czartoryskich księżnej Wirtemberskiej, która je wzięła około roku 1788 w posagu. Ta wielka pani, miłośniczka ogrodów, ozdobiła jeszcze więcej ogród w Wysocku”.

Znakomite wkomponowanie w naturalny krajobraz, stary drzewostan i jego legenda powodowały, że park w Wysocku uznawany był za jeden z najpiękniejszych na ziemi przemyskiej.

okladkaogrody bigTekst pochodzi z albumu: Podkarpacie. Ogrody historyczne, z fotografiami Krzysztofa Motyki oraz tekstami Heleny Marii Grad i Małgorzaty Kostuchowskiej.
Wydawnictwo LIBRA i PROT, Rzeszów 2008

 

Kwiecień 2017
N P W Ś C Pt S
26 27 28 29 30 31 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 1 2 3 4 5 6

 

520x100 interreg Pl Sk Podkarpackie 

 

psim 3

 

rzeszow airport 460

 

muzeum kresy baner

 

greenvelo 460x82